www.gujaratindia.com - Official Portal of Gujarat Government

સમગ્ર
ગુજરાત વિષે

મુખપૃષ્ઠસમગ્ર ગુજરાત વિષેકળા સંસ્‍કૃતિ અને જીવનશૈલીમેળાઓચિત્ર-વિચિત્ર મેળો
ચિત્ર-વિચિત્ર મેળો  

ગુજરાતમાં આદિવાસી પરંપરા અને પ્રથાઓ ભારતીય સંસ્‍કૃતિના દર્શન સાથે એક અદ્વીતિય મેળો ઉજવાય છે હોળી પછીના અઠવાડિયામાં આ મેળો ઉજવવામાં આવે છે. મેળામાં કરોડો જનજાતીય લોકો ભાગ લે છે. જેઓ પૂર્વજ પૂજા, પ્રજનન તેમજ દેવી-દેવતાઓની પૂજા કરે છે. આ એક સાબિત થયેલ વાત છે કે આદિવાસીઓના જુદા જુદા છોડ અને તેના ઔષધીય ઉપયોગ આયુર્વેદના વિકાસમાં મહત્‍વનો ભાગ ભજવે છે. ૯૦૦૦ જેટલા રોગો માટે ૭૫૦૦ જેટલી ઔષધીય સારવાર ઉપલબ્‍ધ છે.


ગુંભાકરો, ઉત્તર ગુજરાત, ગરાસિયા, ગમારા ખૈર અને પારગી આદિવાસીઓની ત્રણ નદીઓ વસંત, ચિત્રા, વિચિત્રનો સંગમ યાસિના ગામ પાસે થાય છે.


મેળાના મુખ્‍ય આકર્ષણો સાબરમતીનો કિનારો, વ્‍યાકુળ, યાકુળ ના નામે ચૈત્રવીર્ય અને વિચિત્રવીર્ય રાજા શાંતાનું જે એમ માનતા હતા કે અહીં તેમના રોગી બાળકના રોગ દૂર થઇ ગયા હતાં.

આસપાસના વિસ્‍તારોમાંથી ભીલ જનજાતિના લોકો પણ મોટી સંખ્‍યામાં આ મેળો માણવા માટે આવે છે. ગરાસિયા અને ભીલ આદિવાસીઓ તેમના પરંપરાગત પોશાકમાં રંગીન કપડા, પુરૂષોનો પોશાક સામાન્‍ય રીતે એક આસમાની રંગનું શર્ટ, ધોતી અને લાલ અથવા ભગવા રંગની પઘડી આવેલ હોય છે. સ્‍ત્રીઓ ઘાંઘરા ડોન શૈલીમાં જે ૨૦ ગજ જેટલું લાંબુ હોય છે જે સાંસ્‍કૃતિક વારસાના પ્રતીક રૂપ છે. અલંકારમાં ભારે માત્રામાં ચાંદીના દાગીના, કુમ કુમનો ઉપયોગ ગાલો અને હોઠો પર, જ્યારે કાજલ કાજલને રેખાકિંત દ્વારા રેખાશ્રિત કરવામાં આવે છે દરેક વર્ગના કાળા ઓપતાના વાતાવરણની સાથે જીવંતતાનું દર્શન કરાવે છે. સ્‍ત્રીઓ લોકગીત દ્વારા લોકનૃત્‍ય કરે છે. પ્રદર્શન કરવામાં આવે છે. નૃત્‍ય ડ્રમ વગાડવા સાથે પૂર્ણ થઇ જાય છે. જે કલાકો સુધી ચાલે છે. એકસોથી વધારે શૈલીના ખોરાક અને પીણા, વિવિધ પ્રકારની મીઠાઇઓ ઉપલબ્‍ધ હોય છે. ચાંદીના ઘરેણાં, તાંબાના ઘરેલુ સામાન મેળા દરમિયાન વેચવામાં આવે છે. જ્યાં ગૈટી અને મગર જાતિના આદિવાસીઓના માનમાં આ મેળા યોજવામાં આવે છે.


મેળા દરમિયાન ૩૭ જુદી જુદી આદિવાસી સમુદાયના લોકો પોતાના ભેદભાવ ભૂલીને એક પરિવાર બનીને આ મેળો ઉજવે છે.



ભવનાથ મહાદેવનો મેળોવૌઠાનો મેળો

ચિત્ર-વિચિત્ર મેળો મોઢેરા - નૃત્‍ય મહોત્‍સવ

ડાંગ - દરબાર મેળોકચ્‍છ ઉત્‍સવ

ધ્રાંગ મેળોઅંબાજી પૂનમનો મેળો

તરણેતરનો મેળો (ત્રીનેતેશ્વર મહાદેવનો મેળો)


શામળાજીનો મેળો


http://www.gswan.gov.in, Gujarat State Wide Area Network Vibrant Gujarat Gujarat Tourism : External website that opens in a new window http://india.gov.in, The National Portal of India https://www.digitalgujarat.gov.in/, Digital Gujarat

gujaratindiagujaratindia