www.gujaratindia.com - Official Portal of Gujarat Government

સમગ્ર
ગુજરાત વિષે

મુખપૃષ્ઠસમગ્ર ગુજરાત વિષેકળા સંસ્‍કૃતિ અને જીવનશૈલીમેળાઓમોઢેરા - નૃત્‍ય મહોત્‍સવ
મોઢરા નૃત્ય મહોત્સવ

મહેસાણા જિલ્લામાં મોઢેરા પાસે આવેલું સૂર્ય મંદિર ૧૧મી સદીમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું આજે મંદિરના અવશેષો પુષ્પાવતી નદીના કિનારા પાસે આવેલ છે. પાટણના રાજા ભીમદેવના શાસન દરમિયાન (૧૦૨૬ઢ૨૭ ઇ.સ.) મા આ મંદિરનું નિર્માણ સૂર્યભગવાનના માનમાં કરવામાં આવેલ હતું આ પ્રાચિન ગુજરાતના સ્થાપત્યકળાનો શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. મોઢેરા સૂર્ય મંદિરનું નિર્માણ એવી રીતે કરવામાં આવ્યું છે કે ઉગતા સૂર્યના પહેલા કિરણો મંદિર પર પડે. બહારની દિવાલોમાં મૂર્તિઓ, છબીઓ કંડરાયેલ છે. જેમાં સૂર્યના અંકો, સૂર્ય દેવતાના માનમાં આવેલા છે. સૂર્ય મંદિરમાં એક મનોરંજન પાર્કલ એક સંગ્રહાલય, એક કાફેટેરિયાલ ફોટો ગેલેરી અને પુસ્તકાલય પણ સામેલ છે.


દિવાલો અને પિલ્લરોમાં રામાયણ અને મહાભારતની ધટનાઓને મૂર્તિમંત કરવામાં આવેલ છે. વળી તે સમયના દેવી-દેવતાઓના જીવનલ રૂપોનું રસપ્રદ કોતરણી કરવામા આવેલ છે. મુખ્ય આકર્ષક મૂર્તિ ત્રણ મુખ, ત્રણ હાથ અને ત્રણ પગ વાળી મૂર્તિ છે. પાછળથી મંદિરને મહોમદ ગજની દ્વારા બર્બાદ કરવામાં આવ્યો હતો.


મોઢેરા નૃત્ય મહોત્સવ ગુજરાતનો સાંસ્કૃતિક પરંપરાનો એક ભાગ છે. જે સૂર્ય મંદિર પાસે ઉજવવામાં આવે છે. ગુજરાત પર્યટન મંત્રાલય દ્વારા આ નૃત્ય મહોત્સવ યોજીને ગુજરાતની ભાતિગળ પરંપરા, સંસ્કૃતિને જીવંત રખાય છે. દર વર્ષે જાન્યઆરીના છેલ્લા અઠવાડિયામાં આ તહેવાર યોજનવામાં આવે છે. શાસ્ત્રીય નૃત્યથી આ મંદિર પારિસર જીવંત બને છે.


મોઢેરા નૃત્ય મહોત્સવનું મુખ્ય આકર્ષણ ઠેક વિશિષ્ટ ગરબા પ્રદર્શન છે. જેના દ્વારા ગુજરાતના ગૌરવશાળી સંસ્કૃતિનું વિત્રણ કરવામાં આવે છે. રંગીન પોશાકો પહેરીને લોકો ગરબા નૃત્ય કરે છે. આ નૃત્યનો માહોલ શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ બનાવી મૂકે છે. રંગ, લાઇટસ, ઉચ્ચ ઉર્જા સ્તરલ મનોરંજન દ્વારા સંસ્કૃતિની શ્રેષ્ઠ ઝલક જોવા મળે છે. પ્રવાસીઓ પણ આ નૃત્યની મજામાણે છે. કારણકે આ નૃત્ય દ્વારા તેમનો પ્રાચિન સમયના ભારતની ઝાંખી જોવા મળે છે. કૃચિપુડીલ ભરત નાટયમ, કથક જેવા બીજા શાસ્ત્રીય નૃત્યો પણ સૂર્યમંદિરમાં યોજનવામાં આવે છે.


સૂર્ય મંદિરનું ઐતિહાસિક મહત્વએ છે કે, ત્યાં પ્રાચિન ભારતની સંસ્કૃતિ ૯૦૦ વર્ષથી એમની એમ ઉભી છે.



ભવનાથ મહાદેવનો મેળોવૌઠાનો મેળો

ચિત્ર-વિચિત્ર મેળો મોઢેરા - નૃત્‍ય મહોત્‍સવ

ડાંગ - દરબાર મેળોકચ્‍છ ઉત્‍સવ

ધ્રાંગ મેળોઅંબાજી પૂનમનો મેળો

તરણેતરનો મેળો (ત્રીનેતેશ્વર મહાદેવનો મેળો)


શામળાજીનો મેળો


http://www.gswan.gov.in, Gujarat State Wide Area Network Vibrant Gujarat Gujarat Tourism : External website that opens in a new window http://india.gov.in, The National Portal of India https://www.digitalgujarat.gov.in/, Digital Gujarat

gujaratindiagujaratindia